Geçtiğimiz 3–7 Haziran 2009 günleri Ankara Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenen “Ege İlleri Tanıtım Sergisi ve Etkinlikleri” açılışında Kütahya’mızın reyonlarını gezerken, helva üreticisi bir firma elemanın, susamlı bir ürünün nasıl yapıldığını samimi bir şekilde tanıtırken “Buna Kütahyalılar bitli helva derler” ifadesini kullanması, bu yazımı yazmama vesile oldu.
Bit; 2–3 mm boyunda, yassı yapılı, insan ve hayvanların üzerinde yaşayan, genellikle kan ile beslenen, kısa ömürlü fakat çabuk üreyen bir parazittir. Kütahyalı hemşerilerimizin “bitli helva” demelerinin nedeninin; değişik olan bu helvanın üzerine konulan susamın, görüntü olarak bit’e benzetilmesinden ileri geldiğini düşünüyorum. Eskiden beri yapılan bu galat/yanlış benzetmenin devam ettirilmesi ve Kütahya dışına ve ticari hayata taşınması hiç de hoş değil. Dışa açılmamız gereken ekonomik bir ortamda, bir yabancıya bu itici ismi nasıl anlatırız ve tercüme ederiz!
Hepimizin severek yediği bu helvayı üreten esnafımıza iki önerim olacak: 1. Bu helva sert ve kırılgan yapıda. Bunun için ismine “Susamlı Çıtır Helva” diyebilir miyiz? Satış noktalarındaki etiketlerde ve ticari ilişkilerde bu ismin kullanılması yararlı olacaktır. 2. Helvamız, klasik şekilde katlanmış olarak satışa sunuluyor. Bu durum, bazen katların yapışması nedeniyle serviste ve yemede zorluk yaratıyor. Alternatif olarak, bu helvamıza da çeşitli şekiller verilerek satışa sunulabilir. Örneğin: hafif kıvrılmış çubuk rulo şeklinde veya yuvarlak badem ezmesi şeklinde. Bu tür üretimler, ambalajlamada, fiyat belirlemede, pazarlamada, satışta ve tüketimde kolaylık sağlayacaktır.
“Bitli Helva” yerine Susamlı Çıtır Helva isminin kullanılması konusunda esnafımızın ve hemşerilerimizin ilgi göstereceklerine inanıyorum.
*Kütahya İlinden Yetişenler Derneği Ankara Şubesi Başkan Yardımcısı.
